Vanaf dit weekend is in het Oceanium van Diergaarde Blijdorp een nieuw gebied te bezoeken. De afgelopen maanden kreeg het laatste deel van het bekende Rotterdamse aquariumgebouw een grondige metamorfose. Het voormalige Noord-Amerikaanse thema maakte plaats voor een expositie over de Noordzee. Bezoekers kunnen er verschillende inheemse diersoorten bewonderen.
Het gebied, met ooit zeeotters, octopussen en Noord-Amerikaanse vissoorten, is definitief verleden tijd. “De vissen werden 25 jaar geleden uit het wild gehaald en hier naar toe gebracht. Dat moet je nu eigenlijk niet willen, ook omdat veel soorten niet eens bedreigd waren”, zegt koudbloedigencurator Mark de Boer.
Het voormalige kelpwoud werd omgebouwd tot een Noordzee-expositie die aansluit bij het Masterplan van de dierentuin. Het doel? Bezoekers opnieuw bewust maken van natuurbehoud, zelfs rondom kunstmatige omgevingen zoals windparken. “We willen laten zien hoe windmolenparken zo diervriendelijk mogelijk kunnen worden ingericht, zodat ze juist biodiversiteit bevorderen”, legt natuurbehoudseducator Oscar Vissers in gesprek met deze site uit. “Zo schuilen steenbolken graag tussen rotspartijen rond een windmolenfundering.”
Haaien en roggen rond een windmolen
Die steenbolken zijn voorlopig alleen nog op projecties te zien, maar binnenkort ook in levende lijve. Ze krijgen een plek in het grootste aquarium van de expositie. In het voormalige bassin van Noord-Amerikaanse haaien – waar tot voor kort plastic kelp wapperde – staat nu een schaalmodel van een diervriendelijke windmolen. Om de windmolen heen zwemmen horsmakrelen, pijlstaartroggen en gevlekte gladde haaien. Die laatste kunnen tot 1,5 meter lang worden.
Nieuwe, grote aquaria zijn er in het gebied niet geplaatst. De al aanwezige bassins werden opgeknapt en opnieuw ingericht. Zo zijn de Noord-Amerikaanse kreeften vervangen door Europese exemplaren. In een ander aquarium wordt het belang van dode perenbomen op de zeebodem nagebootst: een plek waar roggen, haaien en inktvissen hun eieren afzetten.
Een deel van de Noordzeedieren komt uit dierentuinen. De pijlstaartroggen logeren tijdelijk in Blijdorp, in afwachting van de heropening van het aquarium in Artis. Voor de gevlekte gladde haaien is zelfs een Europees fokprogramma opgezet. Andere vissen zijn duurzaam gevangen door een lokale visser, legt De Boer uit. “Als je dat verantwoord doet – wij hebben maar enkele tientallen vissen nodig – is dat prima. We voeren onze ijsberen immers ook dagelijks makreel.”
Veel aandacht voor educatie
Op educatie is niet bezuinigd. Naast projecties kunnen bezoekers op een platform een interactief spel spelen, waarin ze vogels moeten beschermen tegen windmolenwieken. Grote borden informeren bezoekers over duurzaamheid, energieverbruik en het duurzame beleid van Blijdorp. Voor het concept werkte de dierentuin samen met conceptontwikkelaar Peerdrops.
Ook een andere partij had een belangrijke rol in het project. “Blijdorp had de regie in handen, maar we werkten samen met Ecowende”, zegt Vissers. Dat bedrijf ontwikkelt – in opdracht van de overheid – het meest ecologische windpark van Nederland. Het park moet volgend jaar verrijzen langs de Nederlandse kust. Een belangrijk onderdeel van dat project is publieksvoorlichting, en die start nu dus in Blijdorp.
Ecowende betaalde een aanzienlijk deel van de tentoonstelling, maar wordt slechts op één plek bij naam genoemd. De expositie wordt de komende jaren stapsgewijs geüpdatet, naarmate de ontwikkeling rond het windpark vordert. Ook komt er een speciaal lesprogramma voor leerlingen uit groep 7 en 8. “Het blijft wel echt een Blijdorp-expositie”, benadrukt Vissers.
Zeeleeuwen blijven nog even
Een van de weinige zaken dat bezoekers nu nog terug herinnert aan het voormalige Noord-Amerika gebied, zijn de Californische zeeleeuwen. Zij blijven voorlopig zichtbaar via ruiten in de expositie. Volgens een woordvoerder ligt vervanging door zeehonden – die beter aansluiten bij het Noordzee-verhaal – op tafel. Plannen daarvoor zijn echter nog niet concreet. Het voormalige zeeotterverblijf werd ook niet in de tentoonstelling opgenomen en is afgeschermd met grote schotten.
Het nieuwe gebied kreeg de naam Leven met Windparken en opent morgen officieel voor publiek. Abonnementhouders krijgen vandaag al een exclusieve preview. Binnenkort verschijnt ook een educatief spel in de Blijdorp-app, gericht op de nieuwe Noordzee-expositie.
