De Belgische dierentuin Pakawi heeft de laatste olifant afgestaan aan een opvangcentrum om haar weer bij een soortgenoot te krijgen, maar krijgt nu een trap na van een belangrijke samenwerkingspartner. Dierenrechtenorganisatie GAIA, die hielp om de 40-jarige Kariba naar Portugal te brengen, spreekt nu over “uitbuiting”. Dat valt niet bij iedereen in goede aarde.
“Kariba werd in 1984 als jong olifantje in het wild gevangen in Zimbabwe. Ze bracht vervolgens vele jaren door in verschillende dierentuinen in Europa”, viel in het eerste gezamenlijke statement van GAIA, Pakawi en het Portugese opvangcentrum Pangea in het najaar van 2025 nog te lezen. Inmiddels is de toon anders.
“Ze werd gevangengenomen toen ze nog maar een olifantenjong was en werd vervolgens in verschillende dierentuinen uitgebuit”, schrijft GAIA tegenwoordig bij beelden van de olifant op social media. “Daarom zette GAIA zich in om haar een nieuwe start te geven in een opvangcentrum dat is aangepast aan haar behoeften”, benadrukt de organisatie over zichzelf.
Op de website gaat GAIA nog een stap verder. “Het raakt ons diep om Kariba haar nieuwe thuis te zien ontdekken en te weten dat ze eindelijk weer het gezelschap van een andere olifant zal hebben. Na alles wat ze heeft meegemaakt, verdient ze dit nieuwe leven zo ontzettend hard.” Bij de transportbeelden die GAIA deelt wordt Pakawi niet langer specifiek bedankt voor de samenwerking, verzorging of het afstaan van de olifant.
Kritiek
De nieuwe communicatiestijl bevalt niet iedereen, zo blijkt uit reacties op social media. “Waarom geen dank aan Pakawi park? Daar werd ze altijd heel goed verzorgd en ze hebben hier ook hard aan meegewerkt omdat ze ook het beste willen voor haar”, schrijft Liesbeth Meuris.
“Gaia echt vuil …. Pakawi Park was al langer van plan en op zoek om deze olifant te herplaatsen maar kon nergens terecht. Een heel nep verhaal om alles in een slecht daglicht te stellen en om hun eigen op te hemelen”, stelt Kristof Verswijvel.
Ook Dennis Vreys hekelt de communicatie. “Terwijl pakawi jullie uitdrukkelijk bedankt in een bericht vanwege de samenwerking, doen jullie niets anders alsof Kariba 40 jaar kommer en kwel heeft gehad. Beetje wederzijds respect mag wel, ook al gaat het een beetje tegen je principes in, je kan wel dan nog het respect naar de verzorgers uiten.”
Geen circusolifant
GAIA heeft ook meermaals in campagne-uitingen beweerd dat Kariba uit een circus kwam. Daar was echter geen sprake van. Het was juist haar soortgenoot in Pakawi, Jenny, die een circusverleden had. Zij overleed in december 2022. Sindsdien zocht Pakawi zelf al naar een nieuwe bestemming voor Kariba voordat GAIA betrokken raakte.
“Gaia doet niks dan liegen en geld ermee ronselen”, zegt Melissa Vandevin over de circuskwestie op Facebook. Kariba verbleef sinds 1989 in het Duitse Tierpark Ströhen, waar ze wel werd ingezet voor incidentele evenementen en olifantenritjes met bezoekers. In maart 2012 verhuisde ze naar de toenmalige Olmense Zoo, wat nu Pakawi heet.
In diverse berichten op de website en social media heeft GAIA het circusverleden afgelopen week maar uit teksten verwijderd. “Er is gewoon sprake geweest van een misverstand, maar de giften zijn wel degelijk gebruikt om Kariba naar Portugal te brengen en om al haar verzorging te bekostigen!”, luidt een reactie van de organisatie.
Julie
Uiteindelijk bracht GAIA de dierentuin in contact met Pangea, een nieuw olifantenopvangcentrum op ruim 400 hectare in Portugal. Kariba arriveerde daar op 11 november. De bedoeling is dat ze geleidelijk wordt geïntroduceerd bij de vrouwelijke soortgenoot Julie. Zij was de laatste circusolifant van Portugal en verblijft sinds juli 2026 in het opvangcentrum.














