Een van de kleinste en meest bekritiseerde ijsberenverblijven van Europa gaat in de toekomst geen ijsberen meer huisvesten. Dat heeft een dierentuin in Duitsland zelf besloten. Tierpark Neumünster, in de deelstaat Sleeswijk-Holstein, kampt met grote financiële problemen en kondigt nu een ingrijpende koerswijziging aan: alle exotische dieren moeten vertrekken.
Dat betekent onder meer dat ijsbeer Vitus moet verhuizen. De 26-jarige beer leeft in een verblijf van ongeveer 500 vierkante meter, inclusief binnenruimte en waterbassin. Ter vergelijking: de ijsberenverblijven van Diergaarde Blijdorp beslaan samen ongeveer 2000 vierkante meter en die van Ouwehands Dierenpark ruim 3000.
De huisvesting van de ijsberen in Neumünster ligt al jaren onder vuur. Gedragsbioloog Patrick Boncourt van de Duitse Dierenbescherming concludeerde afgelopen zomer tegenover omroep NDR dat het verblijf veel te klein is. Vitus vertoont volgens de deskundige stereotiep gedrag. Dat kan wijzen op stress of onvoldoende afleiding.
Dierenrechtenorganisatie PETA deed in juni 2023 zelfs aangifte tegen de dierentuin wegens vermeende dierenmishandeling. De organisatie had beelden gepubliceerd waarop Vitus voortdurend rondjes zwemt en zijn toenmalige partner Larissa steeds dezelfde bewegingen langs een bassinrand maakt. Zij overleed afgelopen zomer.
Nieuwe koers
De gemeente Neumünster heeft nu besloten dat het dierenpark moet veranderen in een modern bosdierenpark met voornamelijk inheemse diersoorten. In plaats van exotische dieren komen er grotere, natuurlijke verblijven voor onder meer elanden, wisenten, lynxen en bevers. Het plan is opgesteld met hulp van Kai Frölich, directeur van het nabijgelegen dierenpark Arche Warder.
De koerswijziging is ingegeven door ernstige financiële problemen. In 2024 voorkwam de gemeente met een bijdrage van 330.000 euro ternauwernood een faillissement. Voor 2027 wordt opnieuw een tekort van een half miljoen euro verwacht. De afgelopen jaren ontstonden bovendien conflicten over het beleid en dierenwelzijn. Eind augustus werd directeur Verena Kaspari op staande voet ontslagen.
Nieuw onderkomen
Onder leiding van de nieuwe directeur Nicola ter Heide, een dierenarts die onder meer in Leeuwarden en Antwerpen studeerde, wordt nu een geschikt onderkomen voor Vitus gezocht. Dat is lastig, benadrukt Ter Heide. De ijsbeer is al 26 jaar oud. Als geen goede bestemming wordt gevonden, blijft het dier voorlopig in Neumünster.
Voor de neusberen is inmiddels wel een oplossing gevonden. Zij zijn verhuisd naar een verblijf in de Lüneburger Heide. Het park huisvest nog andere exotische dieren als Australische dingo’s, capibara’s, humboldtpinguïns, verschillende Zuid-Amerikaanse klauwaapjes, manenwolven en Aziatische kleinklauwotters.
Overname gemeente
De organisatie achter het park gaat ook op de schop. De dierentuin wordt momenteel nog beheerd door een vereniging met ongeveer 2800 leden, maar moet vanaf 1 april 2027 volledig in handen komen van de gemeente. De bestaande vereniging blijft actief als vriendenvereniging om geld in te zamelen.
De omvorming tot bosdierenpark gaat naar verwachting minstens vijf jaar duren. Gedurende die periode blijft de dierentuin gewoon geopend. Hoeveel geld de verbouwing gaat kosten, is nog niet precies bekend. De gemeente verwacht een investering van minstens een half miljoen euro per jaar.
