De Duitse dierentuin Tiergarten Nürnberg was dinsdag gesloten om een opvallende reden. De dierentuin kondigde vorig jaar aan dat er te veel bruine bavianen in het park waren. Het overschot zou daarom worden geëuthanaseerd, omdat uitplaatsing niet mogelijk bleek. Vandaag, anderhalf jaar na de aankondiging, zijn de apen afgeschoten. Activisten protesteerden fel tegen het besluit en braken dinsdagmiddag het park binnen.
De bom barstte los in februari 2024, toen Tiergarten Nürnberg in een openhartige verklaring uitlegde dat na het overwegen van verschillende opties, alleen inkrimping van de bavianengroep als optie overbleef. De groep bestond uit 40 dieren, terwijl het verblijf was ontworpen voor maximaal 25 volwassen bavianen. Een nieuwe uitbreiding van het verblijf bood geen oplossing op de lange termijn. Anticonceptie werd ook uitgesloten, omdat dat de vrouwtjes permanent onvruchtbaar zou maken.
De dieren werden aangeboden aan honderden dierentuinen en andere instellingen via een dierentuindierendatabank, maar dat leverde geen belangstelling op. Sinds de publieke aankondiging vorig jaar en de mediarel die daarmee gemoeid ging, meldden zich alsnog vier partijen: opvangcentra, dierenasiels of dierentuinen in het Verenigd Koninkrijk, India, Slovenië en Oostenrijk. “Geen van de aanbiedingen heeft tot nu toe geleid tot een concrete overnamemogelijkheid voor onze bavianen”, zegt de dierentuin.
Op een vragenlijst over de huisvesting en omstandigheden waarin de bavianen terecht zouden komen, werd volgens de dierentuin in veel gevallen niet eens gereageerd. Ook werd één locatie niet geschikt bevonden. Volgens de dierentuin bleek euthanasie, in overleg met het EEP-fokprogramma (European Endangered Species Programme) van brancheorganisatie EAZA (European Association of Zoos and Aquaria), dan ook de enige overgebleven optie.
Rel rond euthanasie
Dinsdag werden twaalf overtollige bavianen na zorgvuldige selectie dan toch geëuthanaseerd, aldus de dierentuin. De dieren zijn in transportkisten doodgeschoten. “In totaal werden drie volwassen mannetjes en negen volwassen vrouwtjes gedood, wat de groep op een aantal van 26 volwassenen en vijf jongeren brengt.” Een deel van de dode dieren wordt gebruikt voor wetenschappelijk onderzoek.
Voor de euthanasie bleef het park de hele dag onaangekondigd gesloten. Dat viel op bij dierenactivisten. Ongeveer twintig actievoerders, onder meer met vlaggen van Extinction Rebellion, protesteerden voor de poorten tegen het doden van de apen. Rond 15.00 uur wisten zeven van hen het terrein op te komen, maar werden al enkele meters achter de toegangspoort gearresteerd door de politie. Tegen hen loopt een onderzoek wegens huisvredebreuk. De dierentuin kondigde de sluiting bewust niet aan, uit angst voor “enorme veiligheidsproblemen”.
Bruine baviaan onder druk
Volgens Tiergarten Nürnberg blijft het belangrijk om bruine bavianen te houden en te kweken. De wilde populatie is in de afgelopen dertig jaar met 20 procent afgenomen. De apensoort heeft volgens de International Union for Conservation of Nature (IUCN) een gevoelige status in Afrika. In Europa zijn slechts tien parken die deze specifieke bavianensoort houden. Om een gezonde reservepopulatie op te bouwen, vindt de dierentuin dat het aantal houders wel moet toenemen. “Op de middellange termijn zijn EAZA-dierentuinen nodig om de huisvestingsmogelijkheden voor bruine bavianen te vergroten – omdat de soort in het wild steeds meer onder druk komt te staan.”
