Amerikaanse onderzoekers maken zich grote zorgen over de toenemende vangst van ernstig bedreigde zandtijgerhaaien. In opdracht voor grote aquaria worden deze dieren uit de natuur gehaald. Dat aantal is de afgelopen jaren sterk gestegen. Eén bedrijf blijkt een belangrijke wereldwijde aanvoerder te zijn van deze soort.
Uit onderzoek van drie Amerikaanse universiteiten blijkt dat tussen 2018 en 2024 in totaal tachtig exemplaren uit de Delawarebaai aan de Amerikaanse oostkust werden gevangen voor aquaria. Het bedrijf Dynasty Marine uit Florida ving het merendeel. Tussen 2022 en 2024 werden door hen 71 zandtijgerhaaien legaal gevangen.
De vangsten zijn de afgelopen jaren sterk toegenomen. Alleen al in 2023 ging het om veertig dieren, tegenover slechts twee in 2018. De onderzoekers schatten dat het vangen en leveren van één zandtijgerhaai tussen de 20.000 en 100.000 dollar kan opleveren. De meeste haaien werden naar China en de Verenigde Arabische Emiraten geëxporteerd.
Onder de afnemers bevinden zich volgens de Britse krant The Guardian onder meer bekende aquaria als SeaWorld Abu Dhabi en Dubai Aquarium & Underwater Zoo. Ook Sea Life Busan in Zuid-Korea, Aquaria Phuket in Thailand en Guangzhou Ocean World in China ontvingen haaien. Daarnaast gingen volgens de wetenschappers exemplaren naar aquaria in Turkije, Schotland, Israël, Italië, Frankrijk en Oezbekistan.
Wolven uit Yellowstone
Haaienonderzoekers zijn kritisch over de stijgende vangstaantallen. “Dit is alsof je het Yellowstone National Park binnengaat, daar wolven vangt en die vervolgens verkoopt aan dierentuinen in Frankrijk of het Midden-Oosten”, zei onderzoeker Brad Wetherbee onlangs over de kwestie.
Ook onderzoeker Dewayne Fox vindt de gang van zaken opmerkelijk. Hij wijst erop dat de Amerikaanse overheid jarenlang heeft geïnvesteerd in de bescherming van de soort. “We hebben het leefgebied beschermd en toch staan we toe dat een bedrijf uit een andere staat hierheen komt, deze dieren vangt, ze de hele wereld over verscheept en er geld aan verdient.”
De onderzoekers vrezen dat de handel voorlopig doorgaat. In Delaware werd de afgelopen twee jaar een grote faciliteit gebouwd om gevangen haaien tijdelijk te huisvesten voordat ze naar buitenlandse aquaria worden vervoerd. Volgens de wetenschappers wijst dat op plannen om de vangsten langdurig voort te zetten.
Beschermde diersoort
Het is niet bekend hoeveel geëxporteerde haaien uiteindelijk ziek worden of overlijden. Ook een onderbouwde schatting van hoeveel zandtijgerhaaien er nog ongeveer in de natuur leven is er niet. Vrouwtjes krijgen slechts één of twee jongen per twee tot drie jaar. Overbevissing, bijvangst en aantasting van leefgebieden hebben volgens de onderzoekers wereldwijd tot een sterke achteruitgang geleid.
De onderzoekers pleiten voor strengere vangstvergunningen, beter toezicht op de handel en meer onderzoek naar de wilde populatie. Ook vinden ze dat commerciële bedrijven en aquaria financieel moeten bijdragen aan de bescherming van de soort.
Dynasty Marine benadrukt op haar website dat alle vangsten legaal plaatsvinden en dat de dieren in aquaria bijdragen aan educatie en natuurbehoud. Het bedrijf kwam vorig jaar in opspraak omdat iemand filmde hoe de firma een grote mantarog voor SeaWorld Abu Dhabi ving. Ook daar had het bedrijf een vergunning voor, al is de wetgeving in Florida na de commotie rondom de vangst wel aangescherpt.
