Nederlandse dierentuinen krijgen mogelijk te maken met ingrijpende veranderingen. Staatssecretaris Erkens (LVVN) wil het huidige dierentuinenbeleid grondig herzien. Onder meer de vergunningverlening, het doden van gezonde dieren en het contact tussen bezoekers en dieren worden aangepakt.
Dat blijkt uit een nieuwe visiebrief aan de Tweede Kamer. Volgens Erkens zijn de huidige regels niet meer toekomstbestendig. De regelgeving moet “simpeler en toekomstbestendiger worden”, schrijft hij. Daarbij moeten “educatie, conservatie en dierenwelzijn” centraal staan.
Een belangrijk knelpunt is het huidige vergunningensysteem. Dierentuinvergunningen worden voor onbepaalde tijd afgegeven. Daardoor worden parken die niets veranderen niet opnieuw beoordeeld, terwijl dierentuinen die hun verblijven verbeteren juist met extra vergunningprocedures te maken krijgen. “Daarmee wordt de regeldruk vooral gevoeld door de dierentuinen die vooruit willen.”
Op dit moment moeten dierentuinen tot in detail aangeven hoe groot zandkorrels in een aquarium zijn of wat de diameter is van een zitstok voor vogels. Erkens wil dat veranderen. Vooruitstrevende parken moeten juist meer ruimte krijgen om te vernieuwen. “Alleen dan zijn dierentuinen toekomstbestendig”, stelt hij.
Gezonde dieren doden
Ook het doden van gezonde dieren wordt aangepakt. “Ik vind dat dierentuinen alleen in uiterste gevallen een gezond dier mogen doden”, aldus Erkens. Hij wil parken daarom verplichten een collectieplan en een besliskader op te stellen. Daarin moeten dierentuinen vooraf nadenken over hun fokbeleid en de gevolgen daarvan.
Een volledig verbod op het doden van gezonde dieren komt er vooralsnog niet. Volgens Erkens kan het doden van overtollige dieren soms noodzakelijk zijn voor populatiebeheer en het behoud van genetische variatie. Voordat een gezond dier wordt gedood, moeten alternatieven zoals herplaatsing in een andere dierentuin wel worden onderzocht.
Contact met bezoekers
Verder onderzoekt de staatssecretaris een mogelijk verbod op publieksinteracties. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om het voeren en aanraken van dieren, maar ook om doorloopverblijven waarin bezoekers tussen dieren kunnen lopen.
“Hoewel dergelijke publieksinteracties volgens de huidige regels zijn toegestaan kan het een onnatuurlijk beeld van wilde dieren neerzetten”, schrijft hij. Ook bestaan er zorgen over dierenwelzijn en veiligheid. Of daadwerkelijk een verbod wordt ingevoerd, is nog niet besloten.
De komende maanden wil Erkens de eerste concrete stappen zetten. De volledige herziening van het dierentuinenbeleid zal meerdere jaren duren. Daarbij worden ook onderwerpen als dierpresentaties, conservatie, wetenschappelijk onderzoek en veterinaire zorg opnieuw bekeken.
